XUPAP XẢ FORD RANGER 2018-2022 | GK2Q6505AB

XUPAP XẢ HONDA ACCORD 2010 | 14721-PXK-000 hay Van xả là một bộ phận thuộc hệ thống phân phối khí điều khiển dòng khí hoặc chất lỏng trong động cơ đốt trong. Van xả có nhiệm vụ đẩy khí thải ra khỏi buồng đốt. Sau khi kỳ nạp kết thúc và hỗn hợp không khí-nhiên liệu được nén lại và đốt cháy (gọi là kỳ nổ), piston lại di chuyển lên và van xả mở ra trong kỳ xả, đẩy khí đốt đã cháy ra ngoài. Tương tự van nạp, thời điểm hoạt động của van xả cũng do trục cam kiểm soát. Ngoài ra, nó còn có các chức năng khác như tạo độ kín giữa buồng đốt và môi trường bên ngoài; Giúp làm mát cho động cơ; Giảm tiếng ốn nhờ được mở/đóng đúng thời điểm giúp ngăn sự thay đổi áp suất đột ngột, giảm rung và tiếng ồn trong quá trình đốt cháy và một chức năng quan trọng khác là van đóng khít với đế van để ngăn khí rò rỉ hay chảy ngược vào buồng đốt. Điều này rất quan trọng để đảm bảo hiệu suất và độ bền của động cơ.

Xupáp xả nằm trên nắp máycòn gọi là nắp quy lát của động cơ, chính xác là nằm trong cụm đầu xi lanh, tại vị trí phía trên buồng đốt. Nó được lắp vào lỗ xupáp xả và tiếp xúc với buồng đốt ở phía dưới, cò mổ và trục cam ở phía trên và ống xả ở phía ngoài.
Xupap xả hay Van xả là bộ phận chịu nhiều áp lực và nhiệt độ cao nhất trong hệ thống van động cơ. Hình dạng của nó tương tự xupap hút, nhưng có một số điểm khác biệt quan trọng về kích thước và thiết kế, để thích nghi với điều kiện làm việc khắc nghiệt hơn. Đầu van có hình tròn và dẹt, mặt dưới được vát nghiêng, thường là góc 45°. Đường kính của xup pá xả nhỏ hơn xupap hút để đảm bảo khí xả thoát ra nhanh với áp suất cao. Bề mặt tiếp xúc với ghế van được gia công chính xác để tạo độ kín khí. Thân van là một trục dài, thon, tròn và chịu nhiệt tốt được mài nhẵn và đôi khi mạ cứng để giảm ma sát và tăng tuổi thọ. Một số loại xupap xả cao cấp có thân rỗng chứa natri (Na) để giảm nhiệt nhanh hơn. Mặt tiếp xúc của van xả là mặt nghiêng tiếp giáp với ghế van, có độ chính xác cao để đảm bảo khí xả không rò rỉ. Bề mặt này chịu nhiệt cực lớn do tiếp xúc trực tiếp với khí cháy (lên tới 800°C).

Van xả là bộ phận làm việc trong điều kiện nhiệt độ rất cao (lên đến 800°C) và áp suất lớn, tiếp xúc trực tiếp với khí cháy trong buồng đốt. Vì vậy, vật liệu chế tạo xupap xả cần có khả năng chịu nhiệt cao, chịu mài mòn, chống oxy hóa mạnh, và không bị biến dạng ở nhiệt độ cao. Do đó các loại vật liệu phổ biến là Thép hợp kim có Crôm (Cr), Niken (Ni), Mangan (Mn), Molypden (Mo) giúp tăng khả năng chống ăn mòn và chịu nhiệt; Thép Martensitic được tôi luyện để tăng độ cứng và độ bền nhiệt. Nó có thể là thép đơn kim hoặc song kim hoặc Thép song kim trong đó đầu van làm từ thép chịu nhiệt cao, thân van làm từ thép cứng, chống mài mòn, đôi khi được mạ cứng. Cấu tạo này giúp kết hợp tối ưu giữa chịu nhiệt và chịu mài mòn hay Xupap rỗng chứa Natri có thân và đầu van rỗng, bên trong chứa natri rắn (Na – nhiệt độ nóng chảy 97,5°C). Khi hoạt động, natri tan chảy và luân chuyển nhiệt từ đầu van về thân, giúp giảm nhiệt độ đầu van tới 100–150°C. Thường dùng trong động cơ hiệu suất cao, xe đua, xe tải nặng.

Động cơ là bộ phận giúp xe vận hành, và trái tim của động cơ chính là van. Bộ phận quan trọng này điều tiết luồng không khí và kiểm soát nhiên liệu trong buồng đốt. Ngoài ra, van động cơ còn đóng vai trò quan trọng trong việc thoát khí thải và điều chỉnh hiệu suất tổng thể của động cơ.Để hiểu rõ hơn, ta cần biết về chu chu trình bốn kỳ của động cơ hay động cơ 4 kỳ đó là: Kỳ nạp: Van nạp mở, không khí từ bên ngoài đi vào, piston hạ xuống tạo lực hút, thanh truyền và trục khuỷu cũng chuyển động theo; Kỳ nén: Cả van nạp và van xả đều đóng. Piston đi lên, nén không khí trong xi-lanh. Cuối kỳ này, hỗn hợp không khí – nhiên liệu ở áp suất cao được phun vào; Kỳ nổ: Bugi đánh tia lửa điện, đốt cháy hỗn hợp nén trong buồng đốt. Piston bị đẩy mạnh xuống, sinh ra công; Kỳ xả: Trục khuỷu quay, piston di chuyển lên, van xả mở để khí cháy được đẩy ra ngoài qua ống xả.

Động cơ đốt trong cần một hỗn hợp nhiên liệu – không khí, và khi hỗn hợp này cháy, nó tạo ra năng lượng giúp các bộ phận cơ khí chuyển động. Không khí được lọc trong ống góp và dẫn vào ống nạp, nơi nhiên liệu được trộn thông qua bộ chế hòa khí hoặc hệ thống phun nhiên liệu. Sau khi sẵn sàng, hỗn hợp này đi vào buồng đốt, nơi nó bị đốt cháy để chuyển hóa nhiệt năng thành cơ năng. Sau quá trình này, khí cháy cần được thải ra khỏi buồng đốt để chu trình tiếp theo được lặp lại. Việc điều phối dòng khí ra – vào này trong mỗi xi-lanh được thực hiện nhờ van nạp và van xả, đóng mở đúng thời điểm.

Khi xupáp xả bị hỏng, nó có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đến hiệu suất động cơ, tuổi thọ máy, và an toàn khi vận hành. Dưới đây là những hậu quả phổ biến và nguy hiểm nhất:

– Giảm công suất động cơ: Khi xupáp xả không kín hoặc không đóng mở đúng thời điểm, khí thải không được xả hết ra ngoài. Điều này làm nhiệt độ và áp suất trong buồng đốt tăng cao bất thường, dẫn đến đốt cháy không hoàn toàn, mất áp suất nén. Hậu quả là động cơ yếu đi, xe bị ì, khó tăng tốc.

– Khói xả bất thường màu xanh hoặc đen: Nếu xupáp xả bị nứt, cong, mòn, dầu có thể lọt vào buồng đốt → sinh khói màu xanh (cháy dầu). Trường hợp xupáp không kín → hỗn hợp cháy sai lệch → sinh khói đen đậm (cháy không hết).